VIDEOART MICHAŁ BRZEZIŃSKI

26 listopada 2009 r., godz. 18:00 - trzecie spotkanie z filmem eksperymentalnym i sztuką video. Wykład i sztukę video zaprezentuje Michał Brzeziński - jeden z najwybitniejszych znawców i twórców sztuki video w Polsce.

Po odkryciu fotografii sztuka straciła związek przedmiotu (artefaktu) z dziełem sztuki i sztuka oderwała się w kierunku zwielokrotnionego obrazu przedmiotu, a następnie w stronę samej, czystej jego idei, co znalazło zwieńczenie w sztuce konceptualnej. Stopniowo rozmywał więc się związek dzieła sztuki z przedmiotem na co wpływ miało stworzenie możliwości powielania obrazów przedmiotu i zatarcie oryginalności obrazu. Obrazy przedstawiające to, co utarło się nazywać rzeczywistością, stały się częścią propagandy i reklamy, gdyż bazowały na wierze w prawdę obrazu, czy prawdę sztuki, a sztuka znacznie silniej zaczynała poszukiwać nowych tematów, jakości i nowych obrazów w estetykach związanych z technologią. Technologia była więc od tego czasu częścią dzieła sztuki i doskonale opisywała jej związek z kreacją artystyczną termin ready made. Fotografia była specyficznym kontekstem ready made, gdyż nie wymagała już obecności realnego przedmiotu i pomagała w interpretowaniu go poprzez intencjonalność i kadrowanie, które narzucają poszukiwanie sensu wewnątrz takiego obiektu.  Związek ready made i fotografii nie tylko polega na przesuwaniu przedmiotu (osoby, sytuacji) w obszar sztuk wizualnych, ale także korzysta z częściowo określonych zasad technologicznych współtworzących obraz i wpływających na jego estetykę w stopniu znacznie większym niż w tradycyjnych mediach. Fotografia znacznie silniej odciska swoje piętno niż rodzaj pędzla czy farby, gdyż stworzona jest w innym celu. Artyści jednak szybko oswoili tę materię nadając jej w znacznie większym stopniu cechy medium kreatywnego niż pierwotnie na to mógł wskazywać jej rozrywkowo-użytkowo-poznawczy charakter. Podobnie stało się z kinem, telewizją i sztuką digitalną, które stały się bardzo szybko narzędziami kreacji. Sztuka nowych technologii podzieliła się też na dwa główne rodzaje. Sztukę plastyczną, odległą od klasycznego rozumienia przedmiotu i dzieła sztuki gdyż poszukującą obrazów i ich znaczeń a nie przedmiotu,  obraz wideo nie ma cech przedmiotu. Taka sztuka nie poszukuje idei i prawdy o przedmiocie dzieła sztuki, a w przypadku sztuki digitalnej wręcz symuluje ją przez co udając jej istnienie drwi z tych starych przyzwyczajeń. Sztuka taka głównie realizuje się dziś w obszarze wideo. Drugi rodzaj to sztuka postkonceptualna operująca w znacznie większym stopniu kontekstem społecznym niż jakimkolwiek, nawet wyimaginowanym przedmiotem, czy obrazem, operującą wydarzeniem interpretowanym za pomocą metodologii sztuki, wychodząca w przestrzeń sieci jako przestrzeń publiczną w której sztuka stapia się z życiem, lecz stanowi tam rodzaj wirusa. W tym przypadku wideo używane jest najczęściej jedynie w celach dokumentacji, lub perswazji, jest instrumentem szerszego planu artystycznego i nie jest samoistnym przedmiotem sztuki. Chciałbym omówić na wybranych przykładach te dwa główne nurty współczesnej sztuki mediów.

Michał Brzeziński